Wetenschapscentrum Phaeneo van Wolfsburg

Met het Wetenschapscentrum Phaeneo, pal tegenover Autostadt, beschikt Wolfsburg over een nieuwe landmark en publiekstrekker. Het project nestelt zich als een imponerende spectaculaire UFO in het stedelijke landschap.

Ontwerper van dienst was de Iraakse architecte Zaha Hadid, die enige tijd geleden de prestigieuze Pritzkerprijs achter haar naam mocht schrijven. Om met behulp van de allernieuwste droogbouwtechnieken het spectaculaire volumespel ook door te trekken in het interieur, schakelde het ontwerpteam van bij de eerste fase specialisten van Knauf in. Van industriestad naar toeristische trekpleister Met de realisatie van dit centrum wil Wolfsburg meer en meer de omschakeling maken van louter industriestad naar een stad die veel bezoekers aantrekt dankzij een uitgebreid aanbod aan diensten en vrijetijdsbesteding. Het Autostadt-project tegenover de VW-fabrieken, een ontwerp van Architecten Gunter Henn, vormde een eerste mijlpaal. Met het wetenschapspark Phaeneo legt Wolfsburg de lat zowel qua architectuur als qua invulling nog hoger. De stad investeerde 78 miljoen euro in het project dat elk jaar 180.000 bezoekers naar Wolfsburg moet lokken om hier in een interactieve omgeving zich onder te dompelen in de wondere wereld van de natuurwetenschappen en de techniek. Omwille van de grensverleggende vormgeving zal Phaeneo ongetwijfeld ook veel architectuurliefhebbers naar Wolfsburg lokken. Basisidee van het wedstrijdontwerp van Zaha Hadid was het project als één vloeiend bouwwerk te concipiëren waarbij de grenzen tussen binnen en buiten en tussen vloer, dak en wand volledig vervagen. Het anorganische, vloeiende bouwwerk waarin scherpe hoeken gecombineerd worden met grillige gebogen lijnen, werd opgetrokken uit zelfverdichtend beton. Het bouwvolume lijkt uit één stuk gegoten te zijn, maar bestaat in werkelijkheid uit prefabelementen van zelfverdichtend beton, hier en daar onderbroken door onregelmatige perforaties en parallelvormige raamopeningen. Het volume wordt ondersteund door tien kegel- en trechtervormige zuilen waarin allerhande secundaire ruimtes ondergebracht werden: de ingang van het centrum, de winkel, restaurants,… Vanop dit niveau met de tien kegels, krijg je als bezoeker de stad vanuit verschillende hoeken te zien. Daaronder bevindt zich de ondergrondse garage en 7,5 meter boven dit niveau zweeft het eigenlijke wetenschapscentrum. Kraters, terrassen en spelonken De eigenlijke tentoonstellingsruimte van 7.000m² volgt hetzelfde ondoorgrondelijke lijnenspel als de gevels. Op het expositieplatform dat op geen enkele plaats onderbroken wordt door een steunzuil, wisselen kraters, terrassen en spelonken elkaar af. De volledig witte kleurzetting versterkt de mysterieuze uitstraling. Op die manier wakkert de architectuur de suggestiviteit en de nieuwsgierigheid van de bezoekers aan. Ook de netvormige stalen structuur van het dak volgt het idee van het ononderbroken vloeiende lijnenspel. Het was geen sinecure om de anorganische vormgeving ook in het interieur verder te zetten. De combinatie van de onregelmatige vormen en de hoge isolatie-eisen vereisten hoogwaardige droogbouwoplossingen. Vandaar dat Knauf van bij de ontwerpfase betrokken werd om alles in goede banen te leiden. Op sommige zones kon de 80mm dikke isolatie van cellenglas rechtstreeks bepleisterd en afgewerkt worden, maar in de meeste zones was het noodzakelijk om met een meerschalige constructie te werken. Zo moesten alle ondersteunende kegels, maar ook de wanden en vloeren die in direct contact staan met de buitengevel, uitgevoerd worden met een één meter brede randisolatie (Kragendammung). Nergens mochten de voorzetwanden het idee van de vloeiende vormen tenietdoen. Technische fiche Opdrachtgever: Stad Wolfsburg Architectenteam: Zaha Hadid i.s.m. Mayer Bährle Droogbouw: Spoma Parkett und Ausbau / Bode – Innenausbau